Αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων – UNESCO

ΦΙΛΙΠΠΟΙ

Αρχική / Εξερεύνησε / Αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων – UNESCO World Heritage Site

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΩΝ
Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO

Πανίσχυροι βασιλιάδες του αρχαιοελληνικού κόσμου, Ρωμαίοι στρατηγοί και χιλιάδες στρατιώτες, ο σημαντικότερος Απόστολος των πρωτοχριστιανικών χρόνων και η πρώτη Ευρωπαία χριστιανή. Βρείτε τα ίχνη που άφησαν πίσω τους με μία και μόνο επίσκεψη στον μοναδικό αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων!

φωτογραφία Ηρακλής Μήλας

Η περιοχή των Φιλίππων συνδέεται με εξαιρετικές ιστορικές προσωπικότητες και γεγονότα που διαμόρφωσαν τον δυτικό πολιτισμό. Μοναδικά μνημεία, που διασώζονται μέχρι σήμερα, μαρτυρούν τη μακραίωνη ιστορία των πολιτισμών που διασταυρώθηκαν και αναπτύχθηκαν στην περιοχή.

Η αρχαία πόλη των Φιλίππων υπήρξε αρχικά (360 π.Χ.) αποικία των Θασίων, με το όνομα Κρηνίδες, σύντομα όμως κατακτήθηκε από τον πανίσχυρο τότε Φίλιππο Β΄, βασιλιά της Μακεδονίας, ο οποίος οχύρωσε την πόλη και της έδωσε το όνομά του. Στα ελληνιστικά χρόνια η πόλη απέκτησε το τείχος της, το θέατρο, δημόσια οικοδομήματα και ιδιωτικές κατοικίες. Αναμφισβήτητα, το πιο εντυπωσιακό κτίσμα της εποχής αυτής, παρά τις αλλαγές που υπέστη ανά τους αιώνες, είναι το Αρχαίο Θέατρο των Φιλίππων, το οποίο κάθε καλοκαίρι φιλοξενεί παραστάσεις του Φεστιβάλ Φιλίππων. Τον 2ο αιώνα π.Χ. η διέλευση της Εγνατίας Οδού μέσα από τους Φιλίππους, ενός από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς και εμπορικούς δρόμους του αρχαίου κόσμου, μετέτρεψε την πόλη σε σημείο αναφοράς της περιοχής.

Το σπουδαιότερο, όμως, γεγονός κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, που σφραγίζει ανεξίτηλα την ιστορία της πόλης, είναι η μάχη των Φιλίππων το 42 π.Χ., όταν οι δημοκρατικοί Ρωμαίοι με στρατηγούς τον Βρούτο και τον Κάσσιο αντιμετωπίζουν τους οπαδούς της Μοναρχίας υπό τον Μάρκο Αντώνιο, τον Οκταβιανό (μετέπειτα Καίσαρα Αύγουστο, πρώτο Αυτοκράτορα των Ρωμαίων) και τον Λέπιδο. Οι δημοκρατικοί χάνουν, οι επικεφαλής τους αυτοκτονούν και ξεκινά για τη Ρώμη η αυτοκρατορική περίοδος διακυβέρνησής της.

Ωστόσο, ένα άλλο σημαντικό γεγονός έμελλε και πάλι να αλλάξει τη φυσιογνωμία της πόλης: η έλευση του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος ίδρυσε εδώ την πρώτη χριστιανική εκκλησία σε ευρωπαϊκό έδαφος το 49/50 μ.Χ. Η επικράτηση της νέας θρησκείας και η μεταφορά της πρωτεύουσας του ρωμαϊκού κράτους στην Κωνσταντινούπολη προσέδωσαν αίγλη στους Φιλίππους. Κατά τα παλαιοχριστιανικά χρόνια (4ος-6ος μ.Χ. αιώνες.) ιδρύθηκαν, στη θέση των ρωμαϊκών κτιρίων, το συγκρότημα του «Οκταγώνου», με τον μητροπολιτικό ναό αφιερωμένο στον Απόστολο Παύλο, το «Παλάτι του Επισκόπου», καθώς και τρεις μεγαλόπρεπες βασιλικές και ιδιωτικές κατοικίες.

Τα παλαιοχριστιανικά μνημεία των Φιλίππων είναι από τα καλύτερα διατηρημένα μνημεία αυτού του τύπου και αυτής της ιστορικής περιόδου σε ολόκληρο τον κόσμο!

Η πόλη αρχίζει να εγκαταλείπεται στις αρχές του 7ου μ.Χ. αιώνα, εξαιτίας μεγάλων σεισμών και σλαβικών επιδρομών. Επιζεί στα βυζαντινά χρόνια, ως οχυρό φρούριο, ενώ η ερήμωσή της ολοκληρώνεται με την τουρκική κατάκτηση στα τέλη του 14ου αιώνα.

Η ανασκαφική έρευνα ξεκίνησε στους Φιλίππους το 1914 από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Αρχαιολογική Υπηρεσία και η Αρχαιολογική Εταιρεία διενέργησαν συστηματικές ανασκαφές. Σήμερα η Αρχαιολογική Υπηρεσία, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή συνεχίζουν την αρχαιολογική έρευνα. Τα ευρήματα των ανασκαφών φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φιλίππων. Από τον Ιούλιο του 2016, ο αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων συγκαταλέγεται στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον χαρακτηρισμό και τα κριτήρια ένταξης του χώρου, θα βρείτε στην ιστοσελίδα της UNESCO.

Περιήγηση

φωτογραφία Αχιλλέας Σαββόπουλος

Ο επισκέπτης φτάνει σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο Φιλίππων, στα δυτικά του Δημοτικού Διαμερίσματος Κρηνίδων, ακολουθώντας την επαρχιακή οδό Καβάλας-Δράμας. Τα σημαντικότερα μνημεία και αρχαιολογικά σύνολα του αρχαιολογικού χώρου είναι: τα τείχη και η ακρόπολη, το θέατρο, η αγορά, η Βασιλική Α΄, η Βασιλική Β΄ και ο οκταγωνικός ναός.

Τα τείχη ξεκινούν από την κορυφή του λόφου, όπου δεσπόζει η οχυρή ακρόπολη και περικλείουν τους πρόποδές του και τμήμα της πεδιάδας (πρώτη φάση – Φίλιππος Β΄ – μέσα 4ου αιώνα π.Χ., δεύτερη φάση – Ιουστινιανός Α΄, 527-565 μ.Χ.). Στο εσωτερικό της ακρόπολης υπάρχει πύργος υστεροβυζαντινών χρόνων. Το συνολικό μήκος της περιμέτρου των τειχών φτάνει τα 3,5 χλμ.

Το θέατρο κτίστηκε πιθανότατα από τον βασιλιά Φίλιππο Β΄ στα μέσα περίπου του 4ου αιώνα π.Χ. Κατά τον 2ο και 3ο μ.Χ. αιώνα έγιναν σημαντικές αλλαγές και προσθήκες, για να προσαρμοστεί η λειτουργία του στις ανάγκες των θεαμάτων της ρωμαϊκής εποχής.

Η Βασιλική Α΄ χρονολογείται γύρω στο τέλος του 5ου αιώνα μ.Χ. Πρόκειται για μεγάλη τρίκλιτη βασιλική διαστάσεων 130×50 μ., με εγκάρσιο κλίτος στην ανατολική πλευρά, τετράγωνο αίθριο, υπερώο πάνω από τα κλίτη και το νάρθηκα και ιδιότυπη φιάλη. Στο μεσαίο κλίτος διατηρούνται τμήματα της πολυτελούς πλακόστρωσης και μέρος του άμβωνα. Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι οι τοιχογραφίες (μίμηση ορθομαρμάρωσης) του προθαλάμου του παρεκκλησίου.

Η «φυλακή» του Αποστόλου Παύλου βρίσκεται νότια της Βασιλικής Α΄. Σύμφωνα με την παράδοση πιστεύεται ότι στον χώρο αυτόν φυλακίστηκε ο Απόστολος Παύλος. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ρωμαϊκή δεξαμενή ύδατος (cisterna), η οποία αργότερα μετατράπηκε σε λατρευτικό χώρο.

Η ρωμαϊκή αγορά (forum) αποτελούσε το διοικητικό κέντρο των Φιλίππων κατά τη ρωμαϊκή εποχή. Αποτελεί ένα ενιαία σχεδιασμένο συγκρότημα δημοσίων κτιρίων, τα οποία οργανώνονται γύρω από μία κεντρική πλατεία με μνημειακά κτίσματα, τον βορειοανατολικό και τον βορειοδυτικό ναό. Στα βόρεια της αγοράς περνά ένας μεγάλος πλακόστρωτος δρόμος που έχει ταυτιστεί με την αρχαία Εγνατία Οδό.

Το ορθογώνιο οικοδόμημα (διαστάσεων 27×10 μ.) που αποκαλύφθηκε νότια του forum της ρωμαϊκής πόλης, με μια στοά με εξάστηλη κιονοστοιχία κορινθιακού ρυθμού στην πρόσοψή του, ταυτίζεται από την αρχιτεκτονική του διάταξη και τις επιγραφές που βρέθηκαν σε αυτό, με την ρωμαϊκή εμπορική αγορά (macellum). Το συγκρότημα αποτελούταν από μια κεντρική περίστυλη αυλή, δεξιά και αριστερά από την οποία υπήρχαν τα καταστήματα. Το συγκρότημα της εμπορικής αγοράς χωρίζεται από εκείνο του forum με έναν πλατύ δρόμο (πλάτους 9 μ.), την εμπορική οδό. Είναι κτίσμα της εποχής των Αντωνίνων (β΄ μισό 2ου μ.Χ. αιώνα), σύγχρονο με το forum. Στα μέσα του 6ου μ.Χ. αιώνα το μεγαλύτερο μέρος του καταστράφηκε ως τα θεμέλια, για να δημιουργηθεί ο χώρος που ήταν απαραίτητος για το κτίσιμο της Βασιλικής Β΄. Διατηρήθηκε μόνο το βόρειο μέρος του, με την εξάστυλη κιονοστοιχία, που ενσωματώθηκε από τον βυζαντινό αρχιτέκτονα στη βασιλική αποτελώντας τη μνημειακή είσοδο στο βόρειο κλίτος της.

Η παλαίστρα έχει καλυφθεί στο μεγαλύτερο τμήμα της από τη Βασιλική Β΄. Περιλάμβανε περίστυλη κεντρική αυλή, δωμάτια και μικρό αμφιθέατρο. Ο καλύτερα διατηρημένος χώρος είναι οι βεσπασιανές (τουαλέτες) στη νοτιοανατολική γωνία του κτιρίου.

Η Βασιλική Β΄ χρονολογείται γύρω στα 550 μ.Χ. Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική με νάρθηκα και προσκτίσματα στα βόρεια και νότια (φιάλη, διακονικό). Το σχεδόν τετράγωνο κεντρικό κλίτος καλυπτόταν με τρούλο, ο οποίος στηριζόταν σε μεγάλους πεσσούς. Το ιερό βήμα στεγαζόταν με θόλο. Ο γλυπτός της διάκοσμος αντανακλά κωνσταντινουπολίτικη επίδραση.

Το «Οκτάγωνο» ήταν το ολοκληρωμένο συγκρότημα του επισκοπικού ναού των Φιλίππων. Περιλαμβάνει τον οκταγωνικό ναό που παρουσιάζει τρεις οικοδομικές φάσεις (από τα τέλη του 4ου/αρχές 5ου μέχρι τα μέσα του 6ου μ.Χ. αιώνα) και χτίστηκε στη θέση ευκτήριου οίκου αφιερωμένου στον Απόστολο Παύλο (αρχές 4ου αιώνα μ.Χ.). Ο οίκος αυτός είχε ιδρυθεί με τη σειρά του στη θέση υστεροελληνιστικού τάφου – ηρώου. Το συγκρότημα περιλαμβάνει ακόμη φιάλη, βαπτιστήριο, λουτρώνα, διώροφο επισκοπείο και μνημειακό πυλώνα προς την Εγνατία Οδό.

Η Βασιλική Γ΄ είναι μία μεγαλοπρεπής τρίκλιτη βασιλική με νάρθηκα και εγκάρσιο κλίτος, διπλό άμβωνα, πολυτελή μαρμαροθετήματα δαπέδου και πλούσιο γλυπτό και αρχιτεκτονικό διάκοσμο. Χρονολογείται στον 6ο αιώνα μ.Χ.

Χρήσιμες πληροφορίες

Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων - φωτογραφία Γιάννης Γιαννέλος

φωτογραφία Γιάννης Γιαννέλος

Διεύθυνση

Αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων
Κρηνίδες, 64003 Καβάλα

Τηλέφωνο

+30 2510 516470

Ώρες λειτουργίας

Χειμερινό ωράριο (Νοέμβριος – Μάρτιος)
Δευτέρα έως Κυριακή: 08:00 – 15:00

Θερινό ωράριο (Απρίλιος – Οκτώβριος)
Δευτέρα έως Κυριακή:
08:00 – 18:00 Απρίλιος και Οκτώβριος
08:00 – 19:00 Μάιος και Σεπτέμβριος
08:00 – 20:00 Ιούνιος – Αύγουστος

Οι ώρες λειτουργίας ισχύουν για
τον αρχαιολογικό χώρο & το μουσείο.

Ιστοσελίδα

Τιμή εισιτηρίου

Γενική είσοδος
6,00 €

Επισκέπτες άνω των 65 ετών, μαθητές και φοιτητές εκτός Ε.Ε.
3,00 €

AMEA, μαθητές και φοιτητές εντός Ε.Ε.
Είσοδος ελεύθερη

Στην τιμή εισιτηρίου περιλαμβάνεται
η επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο & στο μουσείο.

ΠΩΣ ΝΑ ΦΤΑΣΕΤΕ

Εισάγετε τη διεύθυνσή σας

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Φρούριο - φωτογραφία Γιάννης Γιαννέλος
Ακρόπολη – Φρούριο

Στην κορυφή της παλιάς πόλης στέκεται επιβλητικό το Φρούριο, σήμα κατατεθέν και ένα από τα πιο συναρπαστικά αξιοθέατα της...

Μάθετε περισσότερα
Ιερό Βαπτιστήριο Αγίας Λυδίας της Φιλιππησίας - φωτογραφία Γιάννης Γιαννέλος
Ιερό Προσκύνημα Βαπτιστήριο Αγίας Λυδίας Φιλιππήσιας

Βρίσκεται στον Ζυγάκτη ποταμό, δυτικά των αρχαίων Φιλίππων, όπου κατά την διήγηση του Ευαγγελιστού Λουκά (Πραξ.κεφ.στ.11), συνοδού του Παύλου,...

Μάθετε περισσότερα
Δημαρχείο Καβάλας - φωτογραφία Γιάννης Γιαννέλος
Δημαρχείο

Το μέγαρο όπου στεγάζεται σήμερα ο Δήμος Καβάλας αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα της πόλης, με μια...

Μάθετε περισσότερα
Καμάρες - φωτογραφία Γιάννης Γιαννέλος
Καμάρες – Υδραγωγείο

Το πιο χαρακτηριστικό μνημείο της Καβάλας είναι το μεγάλο τοξωτό Υδραγωγείο, γνωστό με το όνομα «Καμάρες», μήκους 270μ. και...

Μάθετε περισσότερα